Bushe ni mpanga ya musango nshi iyo bengabomfya ku kupanga ifipe?

Ibumba ilyafwaikwa ku kupanga umushili lilingile ukuba no kupanga, ukucepa kwalinga ukwa kuuma, ukucepa kwalinga ukwa kutulisha no kukanakwata amaka. Ilyo balepanga ifya kupangapanga, na fyo fine fifwile ukubikwako amano ku fya kupangapanga ne fya kupangapanga ifya mu bumba. Ifyakupangapanga ni khadi lyacindama ilya kwita ubutuntulu bwa baChina. China e calo umo ububumba bwatendekele kale mu calo kabili na kabili bwapangile no kupanga ifya kupangapanga.

Icipe ca bulongo cipangwa sana ukufuma ku bumba, pamo ne fipe fimbi ifya cifyalilwa, ukupitila mu kufimba, ukusankanya, ukupanga no kufipoosa. E ico, ni mpanga nshi iyo bengabomfya ku kupanga ifipe?

Ibumba ilyafwaikwa ku kupanga ifya kupangapanga lilingile ukufikilisha ifishinte fitatu pa lwa kubomba: Icakubalilapo, lilingile ukuba ne mibele ya kupanga, e kutila, ukuba ne mibele ya kupanga. Nga ca kuti ibumba lyasankanishiwa ne menshi ayalinga, lilapanga umupila wa bumba. Ukupitila mu mulimo wa maka yamo aya kunse, ilaonaika lelo tayaputuka. Nga ca kuti amaka ya kunse yafumishiwapo, kuti yacili yasunga imimonekele ya iko ukwabula ukwaluka. Ica bubili, cifwile ukuba no kubomba kwa kucefyako ukuyuma ukwalinga. Ilyo ifipe fya bumba fileuma, amenshi ayashinguluka ifiputulwa fya bumba yalafuuka, ica kuti ifiputulwa fya bumba filapalamina kabili ifilenga ukuti umubili ulecepa. Nga ca kuti ukucepa kwacilapo, kukalenga umubili wa bumba ukubola. E ico, calicindama ukusunga umusango walinga uwa kucefyako ukuyuma. Ica butatu, cifwile ukuba no kubomba kwalinga ukwa kucefyako ukubutuka no kukanakwata amaka. Nga ca kuti ubumba bwapya, ifintu ifingi filaaluka mu fya ku mubili ne fya mu fya kupangapanga, ica kutila kuti bwacepa na kabili. Nga cafika pa cipimo cimo ica kupya, panono panono cikasunguluka no kutonta. Nga ca kuti ukucepa kwacilapo, kukalenga umuputule wa pa nshi ukubola. Pa kushininkisha ukuti ibumba talyafuuka ilyo lilepya kabili lyafika pa kupya ukwalinga ukwa glaze, lilingile ukuba ne fya mu kati ifyalinga ifya aluminum oxide, icintu cimo ica fishinte fikalamba ifya kemikali ifipanga “umubili” wa mubili wa porcelain.

Pa kuti mwishibe nga ca kuti umusango wa bumba walilinga ukupangapo ifya kulya fya mu mpanga, na fyo fine fifwile ukubikwako amano ku fyo ibumba lyakwata amaminerali ne fya kupangapanga ifya kemikali. Ukulosha ku mipangilwe ya mabwe, ibumba lyakwata amabwe ayakulu pamo nga kaolinite na montmorillonite, amabwe ayapalana pamo nga quartz na feldspar pamo pene ne fintu fimbi ifya mweo. Ifyakupangapanga ifikulu ifya bumba mu cifyalilwa fyalikwata ubupusano ubusuma. Nga ca kuti amaminerali yakalamba yalifulilako kabili nga ca kuti ifiputulwa fya fipe fyaba ifisuma, ninshi ubupulasitiki bukakulilako. Pa lwa mipangilwe ya kemikali, umushili ukalamba uwa bumba ni aluminiosilikati uwa menshi, uo ifintu ifikulu ifya kemikali fya iko ni silikoni, aluminiamu na menshi. Pa mulandu wa mibele yapusanapusana iya mipangilwe ya mpanga, kuti na kabili yabamo ifintu ifinono ifya oxide ifya potassium, sodium, calcium, magnesium, icuma, titanium, na fimbi.

Ibumba lyaba mu misango yalekanalekana pamo nga iyabuuta, iyafitulukila ne ya mutundu wa muntu, iyo iyapalana ne misango ne fyabamo ifya kupanga amabala aya oxides ne fintu fya mweo ifisangwamo. Lelo, umusango wa mubili wa porcelain uwapya tauleumfwana bwino bwino ne langi lya bumba, lelo walipalana sana ne fyo ama oxide yalenga amalangi ukumoneka no mupashi wa mulilo. Iciputulwa ca Ru Kiln ica bufumu bwa Song, ne cishibilo ca kuti "Pa numa ya mfula, apo amakumbi ya buluu yaputuka, ili langi limininako inshita ya ku ntanshi", calipangilwe sana ku bumba ilyakwata ifya kulya ifingi ifya cimuti ne cimuti ca titanium. Umubili wali sana uwabuuta uwabuuta, uwaleumfwana sana kabili uwaleumfwana ne glaze ya Ru iyabuuta iyabuuta nga nshi nga nshi.

Amabumba yamo yalikosa kabili kuti yasansalikwa mu menshi. Kuti fyabomfiwa fye pa numa ya kusamba pa kuti fifumye ifintu ifibi, pamo nga kaolin ne bumba lya bbola. Pa kutendeka kwa kupanga ifya kupangapanga, uyu musango wa bumba ilyakunkuma kabili ilyasuma ilingi line balebomfya ku kupanga ifya kupangapanga, pamo nga celadon wa Yue. Kaolin, uuli mupepi na 40% uwa aluminiamu oxide ukulingana no bukulu, alefwaya ukutenta mupepi na madigiri 1400 pa kuti acite umulilo. Icakumwenako, ifipe fimo ifyabuuta ukufuma ku fipe fya Xing na Ding tafyapangilwe ukufuma kuli kaolin nge cipe cimo icakubomfya pakuti cibe icayanguka ukubomfya. Ama clam yamo yalifina kabili yalikwata amabumba, kabili yalekabila ukusansalikwa no kusamba ilyo tayalabomfiwa, pamo nga amabwe ya porceland. Jingdezhen alebomfya amabwe ya fimuti ku kupanga ifimuti ukufuma fye mu Bufumu bwa Song.

Icipe ca celadon ne cipe icabuuta ica bufumu bwa Song mu Jingdezhen cali ica busaka kabili ica busaka nga jade kabili capangilwe ukufuma ku libwe lya buuta. Ibwe lya cimuti lyalikwata ifya kulya ifingi, lyalikwata ifya kulya ifinono ifya alumina, ifya kulya ifingi ifya potassium na sodium, kabili talyakwata ifya kulya ifingi. Ici cipe icafumine muli ci cikwata amaka ya kulundulula ulubuuto kabili calinga nga nshi ku kupoosa ifintu ifinono. Icipe ca buluu ne cabuuta ica Bufumu bwa Yuan cali icikulu kabili icafina, kabili cali ne fikope ifisuma nga nshi. Yapangilwe ukufuma ku misango yalekanalekana iya bumba lya mushili ilyakwata alumina iikalamba. Mu nshita ya bufumu bwa ba Ming na ba Qing, ifikuulwa fya bufumu mu Jingdezhen panono panono fyabomfeshe "inshila shibili" isha mabwe ya buuta na kaolin ku kupanga ubuuta, nga cakuti bwali bwa buluu no buuta nangu ubuuta ubwa ma langi ayatuntulu, icapeele ubutuntulu bwa Jingdezhen ishina lya kuba ubutuntulu nga " ipepala kabili ilyaumfwika nge cilimba".

Iciputulwa cimo ica cimuti ca nseke cilapita imyaka ikana limo, kabili ubutuntulu bwacilapo pa mpili na muli bemba. Ukusankanya kwa bumba lyapeelwa ne cifyalilwa no bucindami bwa bashimapepo abaishiba bwino ifya kupangapanga kulashininkisha ukutwalilila ukupyana no kutungilila ubusuma bwa bumba lya ku China.